De Gouden Boekenuil 2014 gaat naar...

Joost de Vries, auteur van De republiek

In de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel vond vanavond de feestelijke uitreiking plaats van de Gouden Boekenuil 2014. Joost de Vries wint de Gouden Boekenuil 2014, de belangrijkste literaire bekroning in Vlaanderen. Zijn roman De republiek is het beste Nederlandstalige literaire werk van het voorbije jaar. De Vries ontvangt 25.000 euro en een kunstwerk van Philip Aguirre. De prijs van de honderdkoppige Lezersjury gaat naar Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans. Hertmans ontvangt 2.500 euro en een pen van MontBlanc.

De vakjury van de Gouden Boekenuil 2014 bestond uit voorzitter Friedl’ Lesage en recensenten en literatuurkenners Wim Brands, Elsbeth Etty, Leen Huet, Bart Vanegeren en Vicky Vanhoutte.

Het juryverslag Gouden Boekenuil 2014
“Het was een tumultueus boekenjaar, met oorlog op velerlei fronten. Stefan Hertmans schreef over de Groote Oorlog, Joost de Vries over Hitler, Jamal Ouariachi over het loopgravengevecht van de liefde, Jan Brokken over de Tweede Wereldoorlog en Ilja Leonard Pfeijffer over het strijdtoneel van de migratie. Na de nodige schermutselingen is de jury, gelukkig zonder bloedvergieten, tot een unanieme beslissing gekomen. De Gouden Boekenuil gaat naar een boek dat inslaat als een bom. Een boek waarin de oorlog nawerkt tot in het heden, Waarin ideeën botsen, partners clashen en collega’s vechten, waarin wapengekletter niet toevallig ook een computerspel is. Het bekroonde boek staat immers met beide benen in het nu, het thematiseert de verwarring van dit tijdsgewricht, het verkent een nieuwe en verfrissende omgang met schijn en wezen, het treedt intelligent in dialoog met divers cultureel erfgoed. En dat alles in een uitgepuurde stijl en internationale klasse ademend. De jury bekroont een boek zoals er niet eerder een geschreven was: een vrolijk verhaal over droefenis, waarin leesplezier gepuurd wordt uit rouw. Een ingenieus mozaïek van stijlen, genres en registers, die onze tijd een verrassende spiegel voorthoudt. Een slimme pageturner. Een authentieke roman over authenticiteit. De Gouden Boekenuil 2014 gaat naar De republiek van Joost de Vries.”


Joost de Vries (°1983) is kunstredacteur bij De Groene Amsterdammer. In 2010 verscheen zijn spraakmakende debuutroman Clausewitz die werd genomineerd voor de Anton Wachterprijs en de Selexyz Debuutprijs.
De republiek begint met de dood van Josip Brik, popfilosoof en professor in de Hitlerstudies, die sterft in onopgehelderde omstandigheden. Nu is het aan zijn rechterhand, Friso de Vos, om Briks intellectuele nalatenschap naar zich toe te trekken. Maar er zijn er meer met die ambitie en zodra Friso - jaloers, hypochonder, intelligenter dan goed voor hem is en onhandig verliefd op het meisje dat hij net heeft verlaten - probeert de concurrentie buitenspel te zetten, tuimelt hij in een verhaal dat absoluut niet het zijne is.
Wat begint als een oefening in rouwverwerking en liefdesverdriet verandert gaandeweg in academische satire, speculatieve geschiedschrijving en iets wat zomaar een spionageroman zou kunnen zijn. De republiek gaat over bedrog en zelfbedrog, ambitie en liefde, over geschiedenis als entertainment en de jacht op de perfecte vijand.

Het interview dat de kersverse winnaar de ochtend na de uitreiking gaf op Radio 1 kan je hier opnieuw beluisteren.

De Prijs van de Lezersjury is voor Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans

Onder leiding van juryvoorzitter Pieter Embrechts lazen de 100 lezers van de Lezersjury de 5 titels van de shortlist en discussieerden erover op het online Lezersforum.

Zij kozen overtuigend voor de roman Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans. Hertmans kreeg 2.500 euro overhandigd en een pen van Montblanc.

Uit het juryverslag van de Lezersjury:
De 100-koppige Lezersjury kon zijn stem uitbrengen op het beste boek van de shortlist. Dit verslag balt een aantal meningen samen van de lezers die op Oorlog en terpentijn hun stem hebben uitgebracht.

  • De letters vormen beelden, soms hard en rauw, soms vertederend en liefdevol, steeds zeer respectvol, charmant en stijlvol beschreven! Een echte film zou nooit zo mooi overkomen, klasse!
  • Ik sloeg dit boek op een onbewaakt ogenblik open en het liet mij niet meer los. Zo mooi geschreven, zo evenwichtig gecomponeerd.
  • De hoge verwachting die ik van dit boek had werd vanaf de eerste bladzijde ingelost.
  • Hoewel het onderwerp van dit boek zich bijna letterlijk in ons midden bevindt, geraakt de les jammer genoeg al te vaak verloren. In dit herdenkingsjaar is het dan misschien niet slecht om dit boek op een paar literatuurlijsten te zetten.
  • Ik heb het boek in een week uitgelezen, vaak met tranen in mijn ogen, en blijf achter met een raar gevoel in mijn buik. Ontroerend, meeslepend, literair meesterschap. Wat een genot.
  • Wie op een dergelijke manier het verhaal van de familiegeschiedenis in kaart kan brengen draagt echt iets bij ...
  • Alles in dit boek ademt. De taal, de vertelling, het leven van de grootvader -zijn grote liefde, zijn geheim-, de beschrijvingen, de schilderijen, de geschiedenis, de vogels, de natuur, de gruwel van die rotte oorlog, de tijdsgeest. Dit boek is van een andere klasse.

Stefan Hertmans (°1951) is auteur van een literair en essayistisch oeuvre (poëzie, roman, essay, theatertekst, kortverhaal) dat hem in binnen- en buitenland bekend maakt. Hij ontving op 20 februari de Vlaamse Cultuurprijs voor de Letteren 2014.
Oorlog en terpentijn is het verhaal van een kleine held in de Grote Oorlog die ervan droomde kunstenaar te worden. Vlak voor zijn dood gaf de grootvader van Stefan Hertmans zijn kleinzoon een paar volgeschreven oude cahiers. Jarenlang durfde Hertmans de schriften niet te openen tot hij het wél deed en onvermoede geheimen vond. Het leven van zijn grootvader bleek getekend door zijn armoedige kinderjaren in het Gent van voor 1900, door gruwelijke ervaringen als frontsoldaat in de Eerste Wereldoorlog en door een jonggestorven grote liefde. In zijn verdere leven zette hij zijn verdriet om in stille schilderkunst. Stefan Hertmans’ jarenlange fascinatie voor zijn grootvaders leven bracht hem uiteindelijk tot het schrijven van deze aangrijpende roman.