Longlist

4 februari maakte de Vakjury de longlist bekend

De Vakjury van de Gouden Boekenuil 2015 las meer dan 370 boeken, op zoek naar hét literaire werk dat met kop en schouders boven de andere boeken uitsteekt. Dit is de longlist van 20 boeken.

Teatro Olimpico

Kees 't Hart

Twee Haagse theatermakers worden uitgenodigd om een toneelstuk te produceren voor het fameuze Teatro Olimpico in Vicenza. Het zal daar worden opgevoerd in het kader van een festival rond Jean-Jacques Rousseau. Maar er ontstaan bijzonder veel problemen en het is kort dag. Hoe komen ze aan geld voor de productie? Hoe vervoeren ze het ingewikkelde decor van Den Haag naar Vicenza? Ze belanden in een onoverzichtelijke wereld van Italiaanse regisseurs, acteurs en geldschieters. Toch proberen ze hun plannen overeind te houden, want een voorstelling in het Teatro Olimpico is het hoogst bereikbare. Daar moet álles voor wijken. Teatro Olimpico is een fabuleuze roman over dromen en ambities. Zoals altijd beziet Kees t Hart zijn personages met ernst en humor tegelijk.

Efter

Hanna Bervoets

Efter speelt in een nabije toekomst waarin artsen en wetenschappers verliefdheid als psychische aandoening zijn gaan beschouwen. De medische industrie springt gretig op de nieuwe diagnose in. Er openen klinieken tegen liefdesverslaving, en farmaceut Fizzler wil als eerste een geneesmiddel tegen verliefdheid op de markt brengen: Efter.

In Efter volgen we negen personages die ieder op hun eigen manier met de introductie van het medicijn te maken krijgen. De pr-man die Efter in de markt moet zetten, een pubermeisje dat voor het eerst verliefd wordt, een journaliste die onraad ruikt. Wat zij niet weten, is dat hun individuele keuzes en beslissingen een noodlottige reeks gebeurtenissen in gang zetten.

Het hout

Jeroen Brouwers

In een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw seksueel misbruik, sadisme en vernedering plaats. Broeder Bonaventura is er getuige van en zwijgt zoals iedereen. Maakt dit hem medeplichtig? 'Het hout' geeft een indringend beeld van de misdaden en de hypocrisie in de roomse kerk, die heden nog de verontwaardiging en frustratie oproepen van wie er het slachtoffer van zijn geweest.

Vechtmemoires

Joost de Vries

Waarom vallen alle vrouwen voor de personages van Tommy Wieringa? Waarom zijn Arnon Grunbergs helden gedoemd om te falen? Waarom is ironie de ziekte van deze tijd - en van de literatuur in het bijzonder? Waarom zijn de jonge schrijvers van nu zo bang voor intimiteit? Waarom is het not done om een overhemd met een borstzakje te dragen? Met Clausewitz en De republiek vestigde Joost de Vries zich al als een van de meest originele romanschrijvers van zijn generatie - met Vechtmemoires toont hij zichzelf een essentieel criticus. In negentien met elkaar vervlochten, sprankelende essays onderzoekt De Vries de (literaire) cultuur van de eenentwintigste eeuw, waarbij hij met speels gemak wisselt tussen reisreportage en literatuurkritiek, tussen close reading en verhalende memoires. Impliciet en niet-zo-impliciet ontstaat er een zelfportret van de schrijver als lezer. Of hij nu schrijft over Henry Kissinger, Tiger Woods, Girls, of de aandrang van volwassen mannen om de slag bij Waterloo na te spelen, steeds bedrijft De Vries in Vechtmemoires kritiek in zijn meest vrije vorm - overrompelend, gewaagd, eclectisch en zonder zichzelf al te serieus te nemen.

Drarrie in de nacht

Fikry El Azzouzi

Vraag niet wat een Drarrie is, vraag liever wie Drarrie zijn. Vier jongeren dagen de nacht uit, maar die blijft onverstoorbaar. De nacht laat niet met zich sollen. Hij wacht geduldig af en slaat op het juiste moment meedogenloos toe.

De hemel boven Parijs

Bregje Hofstede

De comfortabele routine van Olivier, professor in de kunstgeschiedenis aan de Sorbonne, raakt ontwricht wanneer zijn baas hem vraagt om als mentor van een uitwisselingsstudente op te treden. De stugge Nederlandse rakelt een geschiedenis op die Olivier had willen vergeten, maar die tegelijk het kostbaarste is dat hij bezit.

Tegen beter weten in zoekt hij toenadering tot de studente, en geeft haar een advies dat hij zelf nooit heeft opgevolgd. Maar Fie heeft haar eigen leven. Zij worstelt met een onmogelijke keuze: streven naar het allerhoogste, en eraan kapot gaan - of nooit beginnen om niet te falen. Ze voert koppig verzet tegen haar eigen levensangst en daagt Olivier uit hetzelfde te doen.

De hemel boven Parijs gaat over de leugens die wij voor onszelf bedenken om niet te hoeven doen wat we het meest verlangen. Bovendien is het een van de meest opvallende liefdesverhalen van de Nederlandse literatuur van nu, en een betoverende entree van een jonge auteur.

Het brilletje van Tsjechov

Michel Krielaars

Met Anton Tsjechovs blik reist Krielaars zijn held achterna, van Moskou naar Sint-Petersburg en Jalta, van Perm naar Jekaterinburg, van het Siberische Tomsk naar Vladivostok. Krielaars spreekt arbeiders, winkeliers en boeren, die moeite hebben te overleven in een archaïsche maatschappij, en ontmoet burgemeesters, oppositiepolitici, artsen en leraren, die hun uiterste best doen hun land te veranderen. Het resulteert in een bewogen en weemoedig verslag van een land dat probeert in beweging te komen, maar nog altijd vastgeroest zit in een Middeleeuwse mentaliteit.

De Bijbel voor ongelovigen

Guus Kuijer

De Bijbel is een fascinerend boek. Onze westerse cultuur is ondenkbaar zonder het heilige boek van de joden en de christenen. Maar wie niet gelovig is, leest het niet. En dat is jammer, want het bevat een aantal van de allermooiste verhalen uit de wereldliteratuur. Guus Kuijer vertelt ze na voor ongelovigen. Te beginnen met het eerste boek, Genesis. Genesis is de familiegeschiedenis van een groep koppige mensen onder leiding van Abraham, die vanuit Irak in Egypte terechtkomt. Het boek bevat ook de verhalen over Adam, Eva en de slang, over de zondvloed en de toren van Babel. Al die verhalen vertelt Kuijer opnieuw, vanuit het perspectief van een zoon of een vrouw, een verschoppeling of een bastaard, en daardoor worden de bekende verhalen nieuw en verrassend. Zowel voor wie de Bijbel kent als voor wie er nooit in las is De Bijbel voor ongelovigen een reis door een bekende wereld die ons toch zo vreemd is. De Bijbel van Kuijer leest als een roman. In 2012 won Guus Kuijer (1942) de Astrid Lindgren Memorial Award, de belangrijkste prijs ter wereld voor een kinderboekenschrijver, voor zijn volledige oeuvre. Ook is hij succesvol als auteur voor volwassenen, met als hoogtepunten Hoe een klein rotgodje God vermoordde en Hoe word ik gelukkig?

De stamhouder

Alexander Münninghoff

Ik ben geboren op 13 april 1944 in Posen, een oude Poolse stad die eeuwenlang Pozna werd genoemd. Maar toen ik er geboren werd, te midden van bombardementen die het einde der tijden leken aan te kondigen, was dit Posen een Duitse stad vanwaaruit Hitler-Duitsland zijn Heerestruppen naar de Sovjet-Unie had gestuurd en die nu de verminkten, de gewonden, de doden en een onafzienbare stoet vluchtelingen terugkreeg. Mijn familie had deel aan dat drama. Over hen gaat dit boek. En over de gevolgen van de oorlog. Over een sluwe grootvader, die op spectaculaire wijze een van de rijkste mensen van Letland was geworden, maar twee dagen voordat de oorlog uitbrak met zijn Russische vrouw en vier kinderen, met achterlating van al zijn bezittingen, moest vluchten naar Nederland. Over een naïeve vader, die aan het Oostfront, in het uniform van de Waffen ss, uit idealisme tegen de Sovjets vocht en vervolgens in Nederland ten onder ging. Over een moeder, die na de scheiding naar Duitsland vluchtte en mijn moeder niet mocht zijn. En over mij, de kleinzoon, de zoon, de stamhouder.

Godin, held

Gustaaf Peek

Wat is liefde? Is het een werkelijkheid geworden droom of zelfbedrog? Het hart is onvoorspelbaar, de mens een tegenstrijdig wezen. Wat is intimiteit? Tessa en Marius zijn hun hele leven verliefd. Ze ontmoeten elkaar op school en kunnen elkaar daarna niet meer vergeten. Soms zijn ze samen, soms niet. Jarenlang leven ze van geheime ontmoetingen in hotelkamers. Een romance met vele namen: bevlieging, affaire, obsessie. Dit is hun onverhulde verhaal, verteld van einde tot begin. Van de laatste aanraking tot de eerste ontmoeting, van het laatste woord tot de eerste blik. Godin, held is een openhartige, aangrijpende roman over het mysterieuze en al te menselijke van de liefde.

We zullen niet te pletter slaan

Nina Polak

Anna en Schard, dochter en zoon van twee moeders, groeien op in een polder, een idylle van Hollandse tolerantie. Totdat op een gewone dag, om volwassen redenen, en onder luid gejank van de hond, een grote gele taxi een van de moeders wegvoert, en er alleen nog te spreken valt van een mislukt experiment. Jaren na de rommelige scheiding treft Anna - uitzichtloos verliefd op een kunstenaar die bezig is zichzelf onsterfelijk te maken - haar grote broer aan op de stoep voor haar huis. Schard is net terug uit India, waar hij zich heeft willen wijden aan iets groots en goeds. Terwijl hun moeders zich voorzichtig weer gelukkig prijzen, confronteert een hete zomer de twee halfbloedverwanten met hun eigen haperende liefdeslevens, hun romantische fantasieën, en elkaar. We zullen niet te pletter slaan beschrijft de sociale en seksuele verwarring van goedbedoelende maar onhandige mensen die weten wat ze willen worden - vader, vrouw, held, geliefde - maar de juiste weg niet zien. Het is een warm, stormachtig familieverhaal over misleidende obsessies en goede zorgen. Nina Polak (1986) studeerde aan de Universiteit van Amsterdam en aan de New School University in New York. Ze is redacteur bij De Correspondent en schrijft voor De Groene Amsterdammer. We zullen niet te pletter slaan is haar debuutroman.

Orgelman

Mark Schaevers

Orgelman verhaalt de wonderlijke wedergeboorte van een door Hitler vernietigd kunstenaar: Felix Nussbaum. Was zijn bestaan als balling vanaf 1933 moeilijk, aan het eind van de oorlog werd het tot op de grond verschroeid. Evenmin als zijn vrouw Felka Platek keerde Nussbaum terug van het laatste transport naar het Oosten vanuit de Mechelse Dossinkazerne; niks restte van zijn schilderijen en zijn grote faam in het Berlijnse interbellum. En toch: een halve eeuw later heeft zijn geboortestad Osnabrück een museum voor hem opgericht en vandaag rekent men hem tot de belangrijkste joodse schilders van de twintigste eeuw. Hoe deze dolende orgelman alsnog een echo wist te vinden, is een buitengewoon en spannend stuk geschiedenis van de Lage Landen dat nog op een verteller wachtte. Geert Mak: `Orgelman heeft me overrompeld, een ander woord weet ik er niet voor. Ik kon het op den duur niet meer loslaten, dit weefsel van honderden puzzelstukjes waaruit langzaam het drama van twee levens boven water komt. Deze indrukwekkende biografie krijgt een extra lading door het verhaal dat Nussbaums schilderijen daarnaast vertellen: over de jaren dertig, over het angstige bestaan van de tienduizenden Duitse ballingen in Frankrijk, België en Nederland, over de jacht, de onderduik, de deportaties. Schaevers weet steeds dichter op de huid van zijn hoofdpersonen te kruipen, totdat het de lezer bijna de adem beneemt. Dit boek vergeet je nooit.

Made in Europe

Pieter Steinz

De Griekse tragedie, de Russische roman, de Italiaanse cinema en de Duitse Romantiek; Bach, Monty Python, Chanel en Brancusi - Europa is meer dan crisis in de eurozone en regelzucht vanuit Brussel. Wat bindt Europa werkelijk? Welke culturele verworvenheden zijn typisch Europees en maken de Europeaan trots? In 'Made in Europe' verdiept Pieter Steinz zich in het culturele DNA van ons continent. Aan de hand van 104 essays-in-pilvorm en evenzovele kleine 'vignetten' maakt hij een rondreis langs de belangrijkste halteplaatsen van de Europese cultuur; van de Ierse manuscripttraditie tot de Roemeense Draculamythe en van de mazurka's uit Polen tot de bruggen van Calatrava. Het resultaat is een culturele reisgids en een Europese kunstgeschiedenis ineen.

Monte Carlo

Peter Terrin

Monaco, mei 1968. Net voor de start van de grand prix formule 1 is het publiek getuige van een vreselijk ongeluk. De bescheiden Jack Preston, monteur bij Team Lotus, redt het leven en vooral het gezicht van Deedee, jonge filmster en belichaming van de nieuwe zeden. Weer thuis bij zijn vrouw, in een afgelegen Engels dorp waar de jaren vijftig maar moeilijk wijken, wacht Jack met verlangen en angst op een teken van Deedee, dat zijn leven zal veranderen.
Monte Carlo is een puntgave vertelling, een aangrijpende geschiedenis over geloof, heldendom en de wil om gezien te worden.

De schelmenjaren van Martin Bril

Astrid Theunissen

Martin Bril was de scherpste observator van zijn tijd. Hij gaf de rotonde een ziel, bracht Napoleon tot leven en maakte van rokjesdag een fenomeen. Maar hij was niet alleen een virtuoos schrijver, hij was ook een handige sjacheraar, fervent verzamelaar, notoire schuinsmarcheerder, enthousiast theaterdier en dolende neuroot. Astrid Theunissen sprak met vrienden, bekenden en familie van Bril en portretteert de man met zijn vele gezichten die op 22 april 2009 stierf aan kanker, negenenveertig jaar oud. De schelmenjaren van Martin Bril is een biografische schets van een kwetsbare auteur die hunkert naar bevestiging en roem.

De woongroep

Franca Treur

Zoek je bestemming! Maak iets van je leven! Maar wat doe je als je werk net zo goed door iemand anders kan worden gedaan en je verder nergens een speciaal talent voor hebt?
In het gootsteenkastje heb ik een leeg olijvenpotje gevonden.
'Kijk, dit ben ik!' Ik loop terug naar de bank en draai het deksel los. Ik geeuw hard in het potje en doe het meteen dicht. Met mijn vingers aan het deksel zwaai ik ermee in Eriks gezicht.
'Hier: Elenoor Jansen, 28 jaar oud, contentmanager.'
Erik denkt zijn vriendin wel een voller leven te kunnen bieden: hij wil samenwonen en kinderen. Maar Elenoor solliciteert in plaats daarvan naar een plek in een idealistische woongroep, gevestigd in een voormalig weeshuis in Amsterdam-Oost. Want hoe kun je je beter thuis voelen op de wereld, dan door haar te willen verbeteren?
In Dorsvloer vol confetti beschreef Franca Treur hoe een jong meisje in een orthodoxe boerengemeenschap de kracht van woorden ontdekt. In De woongroep richt zij zich op een andere groep: jonge, hoogopgeleide stadsbewoners.
Ego's en zwervers, helden en heiligen, uitvreters en mannenverslindsters - allemaal zijn ze op eigen wijze op zoek naar iets wat groter is dan zijzelf.

Hier wonen ook mensen

Rob van Essen

Ze zijn allemaal op zoek naar geluk, verlossing en verlichting, de personages in 'Hier wonen ook mensen', allen op hun eigen manier. Sommigen gaan op zoek naar oude boeddhistische rituelen in Korea, anderen trekken de woestijn in, reizen naar Portugal of keren terug naar het ouderlijk huis. Ondertussen komt God langs bij Richard Dawkins en worden in kroegtoiletten pistolen getrokken. In de verhalen van Rob van Essen zijn melancholie en waanzin nooit ver weg, maar in de meest onverwachte hoeken schuilt humor en genade. Van Essens veelgeprezen laconieke stijl maakt deze verhalen een traktatie voor lezers die zich graag verbazen.

Ex. Over een land dat zoek is.

Peter Vermeersch

Een toevallige ontmoeting met een jonge vrouw in Brussel brengt Peter Vermeersch op het spoor van een troebele familiegeschiedenis in Kosovo. Daarmee begint een ontdekkingstocht die de schrijver naar alle delen van het voormalige Joegoslavië voert: van nachtelijk Belgrado naar Hotel Tuzla in Bosnië, van de Servische Gun Club naar een zieltogend Montenegrijns sanatorium, van de orthodoxe kloosters op Athos naar het Museum van Gebroken Relaties in Zagreb. Gaandeweg schetst Vermeersch een uniek en persoonlijk beeld van twee decennia recente geschiedenis op de Balkan, verteld met bijzondere aandacht voor het onverwachte detail. De helden zijn gewone mensen met ongewone verhalen: ze zijn dakwerker, dichteres, bokser of apotheker. Ze leven met de besognes van iedere dag: werk, geloof, oorlog en lust. In dit prachtige, maar versplinterde gebied groeit het verlangen naar een prille, nieuwe liefde.

De consequenties

Niña Weijers

Minnie Panis, ooit een piepkleine couveusebaby en ternauwernood levensvatbaar verklaard, is een gevierde jonge kunstenares. Met haar eigen leven als basismateriaal maakt ze van de werkelijkheid een laboratorium. Ze staat aan de vooravond van een experiment dat wel eens het hoogtepunt van haar oeuvre kan worden, wanneer het verleden zich aandient in de vorm van een brief en een serie eigenaardige déjà vu's. Hoe ver kan ze de realiteit manipuleren zonder zichzelf te verliezen? De consequenties is een roman over de keuze tussen verdwijnen en overleven, en het grote verlangen door een ander gezien te worden.

Ijstijd

Maartje Wortel

James Dillard laat het leven over zich heen komen. Hij woont in hotels, bestelt Franse kazen en dure wijnen en gaat soms met een meisje naar bed. Maar met Marie is het anders. Voor het eerst heeft hij het idee dat er echt iets van hem gevraagd wordt.
Tussen James en Marie ontwikkelt zich een uitzonderlijke liefde. Op een klein Zweeds eiland gaat het toch mis: waar James houvast vindt, zakt Marie steeds verder weg in haar zelfverkozen isolement. Niet veel later krijgt James telefoon. Monica, redacteur van een literaire uitgeverij, heeft een verzoek. Of James een boek wil schrijven. Hij stemt toe, in de hoop eindelijk verlost te worden van zijn verdriet, door opnieuw iemand te worden.
IJstijd is een geestige, ontroerende en slimme roman over de liefde, over literatuur en over identiteit. Bepaal jij wie je bent, of word je gedefinieerd door de omstandigheden?