Longlist

7 februari maakte de Vakjury de longlist bekend

De Vakjury verslond meer dan 380 boeken, duizenden pagina's, op zoek naar hét literaire werk dat met kop en schouders boven de andere boeken uitsteekt. En vond 20 boeken.

Hotel Vertigo

Kees 't Hart

In augustus 1957 maakt een filmploeg opnames in San Fransisco voor de film Vertigo van Alfred Hitchcock. De Nederlandse scholier Vincent van Zandt belandt als tekenaar en manusje-van-alles bij deze crew en raakt diep onder de indruk van Hitchcocks filmwereld. Hij is bereid er zijn schoolcarrière, voor op het spel te zetten.

Watervrees tijdens een verdrinking

Herman Brusselmans

Phoebe, de echtgenote, Grote Geliefde en sinds negentien jaar vaste partner van de schrijver, heeft hem verlaten. Dit laat z'n wereld op z'n grondvesten schudden. Wat doe je als de vrouw die je bestaan bepaalt de deur uit loopt? En wat doe je als ze, op haar voorwaarden, toch nog in je leven wil blijven? En wat doe je als de eindeloze eenzaamheid je nieuwe compagnon wordt?
De schrijver doet niet veel, behalve in zak en as zitten, zich kwaad maken, tegen de muren op lopen, en zo nu en dan in z'n eigen ziel naar een oplossing zoeken. Bovendien wil hij wel een nieuwe vrouw. Hij vraagt zich af of hij een beroemd Vlaams mokkel tot het zijne zal maken, of dat hij beter kan opteren voor een gewoon meisje uit den volke, met een leuke snoet, een prachtig lichaam en de intelligentie van een prijskoe. De kwestie is: noch de beroemde Vlaamse mokkels noch de volksmeisjes lijken van de schrijver wakker te liggen. Je kan verdomd eigenlijk maar beter heel alleen blijven.
Watervrees tijdens een verdrinking is het soort liefdesroman waarop Herman Brusselmans in de Nederlandstalige letteren het patent heeft. Vrouwen en mannen staan naast elkaar, tegenover elkaar, voor en achter elkaar, en of ze ooit dezelfde taal zullen spreken, dat is het grote raadsel. Brusselmans is als schrijver de ultieme gids bij het verklaren van dit raadsel. Dankzij zijn verklaringen biedt hij de lezer troost, hoop, wanhoop, woede, berusting, gelatenheid, energie, verlichting, een lach en een traan.

Pier en oceaan

Oek de Jong

In Pier en oceaan beschrijft Oek de Jong de geschiedenis van Abel Roorda, zijn ouders en grootouders én de grote verandering die Nederland onderging in de periode tussen de Hongerwinter van 1944 en de komst van de grote welvaart in de jaren zestig. De roman speelt zich af in Amsterdam en op het Friese en Zeeuwse platteland, destijds nog de 'diepe provincie'. De aangrijpende huwelijksscènes van Abels vader en moeder tonen de liefde in een verdwenen tijd. Pier en oceaan is de roman van het Hollandse water: van roerloze veenplassen tot de zee die door de paalhoofden op de Zeeuwse stranden stuift. Abel Roorda zoekt het water, net als zijn vader en grootvader. Pier en oceaan is de roman van het grote verlangen. Oek de Jong (1952) is de schrijver van essays, verhalen en succesvolle romans als Opwaaiende zomerjurken, Cirkel in het gras en Hokwerda's kind, dat werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs en de Gouden Uil. Van zijn werk werden een half miljoen exemplaren verkocht, het werd in negen talen vertaald.

Vader van God

Martin Michael Driessen

God heeft zijn woeste en wrede schepping al aan haar lot overgelaten, als Hij zijn liefde voor de mens ontdekt. Hij wil dan eindelijk zijn wens vervullen om zelf een vader te hebben, en neemt een gedurfd besluit: Hij wordt als mens geboren.

Een vader trekt met zijn zoon door het desolate landschap van de Antilibanon. Hij heeft hem ontvoerd om hem te behoeden voor de vreselijke dood die hem voorspeld is. Ze proberen over de grens van het Romeinse Rijk te vluchten.
Het zijn Jozef en zijn zoon Jezus.

De man zonder ziekte

Arnon Grunberg

'Meer nog dan zijn Indiase uiterlijk - het wekte weleens verwarring, een keer had een man in een cafe over het gele gevaar gesproken en daarbij nadrukkelijk Samarendra's kant uitgekeken - was dit de kern van zijn identiteit: het gebrek aan ziekte. Hij had geen rolstoel nodig, geen permanente verzorging, hij kon lopen. Zo was hij eerst het kind geweest, vervolgens de jongen en nu de man zonder ziekte; meer dan wat dan ook was hij gezond, zowel geestelijk als lichamelijk.'
In De man zonder ziekte, reist een jonge Zwitserse architect af naar Bagdad om een nieuw operagebouw te ontwerpen. Een man die ervan overtuigd is dat een architect het leven van de mens mooier en makkelijker moet maken.

Geen sterveling weet

Gerard Koolschijn

`Niet een profeet is ons gebleven. Geen sterveling weet hoe lang dit duren zal', zingen de duizenden volgelingen van dominee Raave bij zijn begrafenis. Met hun profeet is de Waarheid uit Nederland verdwenen. In de hemel zal hij om hun verdoemenis lachen.
De psalmtekst is uitgekozen door de vader van de hoofdpersoon, die als tienjarige tussen de galmende Raavianen staat en steeds meer verstrikt zal raken in het web van godsdienst, overspel en masochisme dat zijn ouders rond Raaves Waarheid weven.
Eenmaal opgegroeid ontvlucht hij een vechthuwelijk en jonge kinderen en leeft een jaar op weinig meer dan water en brood op een eenzaam Grieks rotseiland. Teruggekeerd doet hij verwoede pogingen het leven serieus te nemen en een maatschappelijk bestaan te leiden. Tevergeefs. Uiteindelijk beschuldigt en begraaft hij zijn ouders volgens Raaves leer, met psalmgezang en tranen.
Geen sterveling weet wat hem heeft gemaakt, geen kind wat het te wachten staat.

Gerard Reve

Nop Maas

Met Gerard Reve, 'Kroniek van een schuldig leven'. Deel 3: De late jaren 1975-2006 voltooit Nop Maas zijn indrukwekkende biografie.

Deel 1:'De vroege jaren' behandelde de jaren 1923-1962. Reves jeugd en schooltijd, de oorlogsjaren, zijn tijd als journalist bij Het Parool, De avonden en de andere vroege werken, zijn huwelijk met Hanny Michaelis, de worsteling met zijn homoseksualiteit, de Engelse jaren en zijn relatie met Wim Schuhmacher (Wimie).

Deel 2: De 'rampjaren' ging over de periode 1962-1975, waarin Reve zeer succesvol was als auteur (met o.a. Op weg naar het einde, Nader tot U, De taal der liefde en Lieve jongens) en bovendien een mediafiguur werd. Opzienbarende gebeurtenissen waren zijn toetreding tot de roomskatholieke kerk, het 'Ezelproces', de toekenning van de P.C. Hooftprijs en de daarop volgende huldiging in de Allerheiligst Hartkerk. Zijn relationele leven in die periode was aanvankelijk redelijk stabiel met Willem Bruno van Albada (Teigetje, Tijger), maar werd allengs woeliger.

Het derde deel, De late jaren, is gewijd aan de laatste dertig levensjaren van Gerard Reve. De jaren waarin onder meer Moeder en zoon verscheen, De vierde man, de imposante roman Bezorgde ouders en eindelijk dan toch, langverwacht, Het boek van violet en dood.
Ook in deze periode kwam hij regelmatig in de publiciteit, met zijn literaire werk, met zijn openbare optredens, met zijn sociaal-politieke uitspraken.
In zijn persoonlijke leven was het de periode van zijn meest langdurige relatie, met de 25 jaar jongere Joop Schafthuizen. Gegeven het karakter van Reve lag het niet voor de hand dat deze relatie een harmonieus karakter zou hebben. Ze was dan ook, zoals Joop Schafthuizen het uitdrukte, 'barok' van aard: een verhouding met toppen en diepe dalen. Met elkaar hadden Reve en Schafthuizen het vaak moeilijk, of was het onhoudbaar, maar zonder elkaar ging ook niet. Allebei hebben ze op het punt gestaan aan hun relatie een eind te maken, maar geen van tweeën heeft ten slotte doorgezet: daarvoor waren ze te veel aan elkaar verknocht. Naarmate de eeuwgrens naderde, verslechterde Reves geestelijke en lichamelijke conditie. De relatie veranderde daardoor aanzienlijk. In plaats van een vriendschap tussen een oudere en een jongere partner was er steeds meer sprake van een hulpbehoevende en een verzorger.

Dit derde deel van Maas' biografie geeft een aangrijpend beeld van de laatste periode uit Reves leven. Net als de eerdere delen bevat het boek een rijkdom aan nieuwe gegevens.

Dinsdag

Elvis Peeters

Dinsdag beschrijft een dag uit het leven van een oude man die nergens spijt van heeft, of beter: het nooit tot spijt heeft laten komen. Terwijl de wereld voor zijn ogen veranderde, heeft hij zijn leven genomen zoals het kwam. Hij denkt terug aan zijn bestaan als huurling, drinker, verkrachter, gevechtspiloot, apendoder, rokkenjager en vrachtwagenchauffeur. En aan zijn twee liefdes, die hij te vroeg naar het graf heeft moeten dragen. Ondertussen probeert hij het meisje van de Brusselse sociale dienst om de tuin te leiden, want op zijn vrijheid wil hij geen millimeter inleveren.

Elvis Peeters schrijft zijn boeken samen met Nicole Van Bael. Van Wij (2009), zijn roman over acht adolescenten, werden 10.000 exemplaren verkocht. Eerder maakte hij indruk met De ontelbaren (2005).

Duizend heuvels

Koen Peeters

De twaalfjarige Louis, een doodgewone jongen, droomt dat hij in Rwanda leeft en de taal van het land van duizend heuvels spreekt. Jarenlang koestert hij die dromen tot ze werkelijkheid worden. Als volwassene in Brussel leert hij Rwandese vluchtelingen kennen. Hij volgt een van hen, een kind, op diens zoektocht naar gerechtigheid in het verre, betoverende Afrika.
Een even subtiele, hartverscheurende als stoutmoedige roman over de kunst van het verhullen en het zwijgen.

Vloed

Roderik Six

God heeft zijn woeste en wrede schepping al aan haar lot overgelaten, als Hij zijn liefde voor de mens ontdekt. Hij wil dan eindelijk zijn wens vervullen om zelf een vader te hebben, en neemt een gedurfd besluit: Hij wordt als mens geboren.

Een vader trekt met zijn zoon door het desolate landschap van de Antilibanon. Hij heeft hem ontvoerd om hem te behoeden voor de vreselijke dood die hem voorspeld is. Ze proberen over de grens van het Romeinse Rijk te vluchten.
Het zijn Jozef en zijn zoon Jezus.

Het geschenk

Philip Snijder

Een jongeman bezoekt zijn vader, die nog maar kort te leven heeft, in het ziekenhuis. Op de momenten dat hij tussen de zware behandelingen door aanspreekbaar is, praten ze met elkaar. De vader doet zijn zoon het dringende verzoek diens nooit gekende Groningse grootvader te gaan opzoeken. De jongeman belooft dit, maar hij schuift de ontmoeting zo lang voor zich uit dat hij daar uiteindelijk nog maar een paar dagen de tijd voor heeft.
In een bewogen weekend, dat hem van een bejaardenhuis in Amsterdam tot een kanaaldorp in Oost-Groningen voert, reconstrueert hij het leven van zijn vader, en bouwt hij met zijn fantasie aan het geschenk dat hij hem op de valreep nog wil aanreiken: de onthulling van het levensgeheim van de grootvader die hij nooit heeft ontmoet. Scène voor scène ontvouwt dit verhaal zich in zijn hoofd. Op zondagavond moet het af zijn.

Ferdinand Domela Nieuwenhuis

Jan Willem Stutje

Weinig politici hebben in Nederland zo tot de verbeelding gesproken als de anarchist Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Velen zagen in hem een verlosser. Waar hij sprak stroomden de zalen vol. Onder zijn leiding groeide de Sociaal Democratische Bond uit tot een landelijke partij. Zijn boeken en pamfl etten werden in vele talen vertaald.
Maar er was ook een keerzijde: Domela heeft in de gevangenis gezeten wegens majesteitsschennis. En de Belgische en Duitse regeringen verboden hem de toegang tot hun land. Internationale geheime diensten maakten jacht op hem, hij stond bovenaan op de lijst van meest gezochte anarchisten.
Jan Willem Stutje presenteert de charismatische Domela als een internationale coryfee, wat ook blijkt uit de briefwisseling met illustere socialisten en wetenschappers als Karl Marx en Friedrich Engels. Ook de tragiek in Domela's priveleven blijft niet onbesproken: de man verloor drie echtgenoten en vijf kinderen.

Post mortem

Peter Terrin

`Wegens nogal moeilijke tijden in de familie'. De nog onbekende schrijver Emiel Steegman staat onder de douche als hem plots het ultieme excuus te binnen schiet om op het laatste moment te ontsnappen aan een opgelegd diner met een delegatie Estse collega's. Het is een banaal zinnetje, vaag en tegelijk dringend. De vraag hoe deze fictieve `moeilijke tijden' ingekleurd zullen worden door een ambitieuze biograaf die ergens in de toekomst zijn mailverkeer uitpluist, laat hem niet meer los, en bezorgt hem een briljant idee voor een nieuwe roman. Manmoedig besluit Steegman dat de tijd gekomen is om voor het eerst zijn persoonlijk leven in de literaire strijd te werpen. Tot Renée, zijn dochtertje van bijna vier, wordt getroffen door het noodlot. Een even intense als ingenieuze roman over de begeestering van een schrijver, de liefde van een vader en de angst van een man om na zijn dood zijn leven te verliezen.

Het boek Ont

Anton Valens

Met de overgang van de gulden naar de euro breekt voor Isebrand Schut de financiele ijstijd aan. Na oneervol ontslag als callcentermedewerker probeert hij zijn leven op de rit te krijgen door een zelfhulpgroep op te richten. De ambities van de leden van Man&Post strekken echter verder dan het saneren van hun administratie: de Limburger Jean-Luc wil van de wietplantage in zijn woonkamer af, de psychiatrisch verpleegkundige Sylvio probeert als vj naam te maken in het Groninger uitgaanscircuit en de voorman Ebel Formsma staat op de bres voor de ondergrondse toiletten op de Grote Markt.

Wanneer de flamboyante en bemiddelde organisatieadviseur Meckering uit Nieuw-Buinen zich bij de groep meldt, wordt Isebrand uit zijn inertie getild. Meckering, met zijn fenomenaal onnavolgbare redeneerkunst, neemt hem mee op een lange reis naar de oorsprong van het voorvoegsel 'ont'.

Het Boek Ont is een bij vlagen hilarische, bloedmooi geschreven roman waar het talent van Anton Valens van elke pagina af spat. Man&Post is een onvergetelijke vriendenclub.

Alles komt goed

Rob van Essen

Laura belandt op het politiebureau omdat ze haar bejaarde vader heeft laten natregenen. Het begin van een bizarre week.

Alles komt goed is een spannende, aangrijpende maar ook komische roman over verstoorde illusies, ouders en kinderen, trouw en ontrouw, liefde en seks, en over het leven dat moet worden geleefd zonder dat er garantie wordt gegeven op een goede afloop.
Rob van Essen (1963) schreef zes romans, een kroniek over zijn vader en een verhalenbundel. Hij bespreekt Angelsaksische literatuur voor NRC Handelsblad. Zijn roman Visser werd in 2009 genomineerd voor de Libris Literatuurprijs.

Het licht

Jeroen van Rooj

In Bruggend, een slaperig stadje zoals er zoveel zijn, vinden zes jonge mensen elkaar. Wat hebben ze met elkaar gemeen? De intense drang om ieder weekend het eerste licht van de zon te zien en het overweldigende gevoel dat ze voor elkaar gemaakt zijn. Maar waarom plegen drie vanhen dan zelfmoord? Een roman over de allesverterende vriendschap zoals je die maar één keer in je leven kunt meemaken.

De kermis van Gravezuid

Hannah van Wieringen

In knipperend kermislicht, schuin boven haar, net iets verder het schuurtje in, hing het slappe lichaam van de vrouw van de oude kroegbaas. Aan de ketting voor de roeibootjes hing Geesje, als aan een grijparm, als een knuffelprijs. Als een knuffelprijs hing ze in het roze, rode en gele kermislicht zachtjes heen en weer te wiegen, piepend aan de ketting. Sabine zag het niet. Sabine keek naar haar voeten. Sabine probeerde diep te zuchten.

Kermisweekend 1994. Terwijl de dorpsbewoners zich in het dorpscafé en op het kermisterreintje vermaken met fotoschieten, spookhuis, gokken, katknuppelen en de jaarlijkse playbackshow, nadert vanuit het oosten een onweersbui die zijn weerga niet kent.

De kermis van Gavezuid speelt zich af in een kleine gemeenschap in de kop van Noord-Holland. De verhalen zijn stilistisch sterk en strak gecomponeerd, en schetsen een geestig, triest en nietsontziend beeld van een dorp, waarin gedroomd wordt, gevreesd, geleefd en geleden. Als in een televisieserie staat elke aflevering op zichzelf maar vormen alle verhalen samen een geheel.

Ons kamp

Marja Vuijsje

De vader van Marja Vuijsje, Nathan Vuijsje, overleefde Auschwitz omdat hij zo mooi trombone kon spelen. Na de bevrijding bleef hij vertellen over dat 'rotkamp' - dag in dag uit, jaar in jaar uit. Maar over zijn ouders, zijn broer en zijn zus zweeg hij liever. Marja Vuijsje verdiepte zich in het achtkoppige Amsterdamse bakkersgezin waarin haar vader opgroeide. Voor de oorlog verhuisde de familie van het armoedigste deel van de Jodenhoek naar de overwegend sociaaldemocratische Transvaalbuurt en van daar naar een eigen bakkerij in de Weesperstraat. Vier zonen overleefden de oorlog. Hoe pakten zij hun leven weer op? Welke betekenis kreeg Israël voor hen? En wat gaven zij hun kinderen en kleinkinderen van de oorlog en van hun joodse wortels mee? Tegen het decor van de eerste decennia van de twintigste eeuw, de Tweede Wereldoorlog en de nasleep en verwerking daarvan schreef Marja Vuijsje een meeslepende familiegeschiedenis die de lezer van Amsterdam naar Jeruzalem voert en weer terug.

Euforie

Chrisiaan Weijts

Dankzij een terroristische aanslag op een zomerochtend in Den Haag komt architect Johannes Vermeer (vermeend nazaat van) in beeld voor een prestigieus project: het ontwerp voor de herinrichting van het door de aanslag verwoeste terrein. Een opdracht met grote gevolgen op persoonlijk en professioneel vlak. Euforie gaat over de generatie die in de jaren negentig opgroeide in de explosieve bloei van technologie, welvaart, vliegreizen, party's, globalisering, en die nu op grenzen stuit.

'Je kent haar. Je kent haar, maar er is iets geks met je geheugen aan de hand waardoor je niet op haar naam komt. Kennelijk is al je mentale kracht nodig voor het heden, en zijn irrelevante functies losgekoppeld als overtollige ballast. En toch. Toch weet je wie ze is. [ ] Juist op het moment dat je naast haar neerhurkt, grijpt een brandweerman haar onder haar oksels en hijst haar overeind. Daarna plant hij een arm in haar knieholtes en tilt hij haar weg zoals je een slapend kind naar bed draagt. Op weg naar het daglicht kijkt ze nog een keer om, Isa.'

Dit zijn de namen

Tommy Wieringa

Een grensstad in de steppe. Uit de vlakte duikt een groep verwilderde vluchtelingen op. Ze veroorzaken angst en onrust in de stad. Als Pontus Beg, commissaris van politie, ze laat oppakken, wordt in hun bagage het bewijs van een misdaad gevonden. Beg ontrafelt de geschiedenis van hun helletocht, die gaandeweg verweven raakt met de ontdekking van het verhaal over zijn eigen afkomst. De ontmoeting met een oude rabbijn, de laatste Jood van de stad, leert hem de waarheid kennen over zichzelf. Met humor en wijsheid verbindt Tommy Wieringa de duistere binnenwereld van de mens met de vraag naar wie wij zijn en of verlossing mogelijk is.